1572 - 1574 Beleg van Haarlem en Leiden

Haarlem en Leiden kenden tijdens de Tachtigjarige oorlog (1572–1574) cruciale belegeringen door de Spanjaarden. Het Beleg van Haarlem (december 1572–juli 1573) duurde zeven maanden. De stad steunde Willem van Oranje tegen de Spaanse troepen onder de zoon van de Hertog van Alva. Na een intense strijd, honger en ziekte viel de stad en werden duizenden soldaten en burgers geëxecuteerd. De Prins van Oranje organiseerde vanuit zijn legerplaats bij Sassenheim hulp voor het belegerde Haarlem.

Een versterkte legerplaats of schans lag in die tijd onder meer op de locatie waar nu de Bernardus is. Via de Knorrenburgersloot en de Zandsloot was er vandaaruit een directe verbinding over water naar Leiden en Haarlem. In de naaste omgeving lagen meerdere schansen, zoals bijvoorbeeld de nog altijd zogeheten Schans aan de Eikenhorstlaan in de Roodemolenpolder in Voorhout.

Het beleg van Leiden (augustus 1573 tot 3 oktober 1574) had een ander verloop dan dat van Haarlem. De stad hield stand, geholpen door de Watergeuzen die de polders onder water lieten lopen door middel van dijkdoorbraken. De bevrijding (Leidens Ontzet) was een keerpunt in de opstand. Duizenden waren omgekomen door de honger en de pest maar de overwinning werd gevierd met haring en wittebrood.

Sassenheim was in die jaren een waar oorlogsgebied geweest en lag er in 1574 verwoest bij.

Meer lezen: zie Aschpotter nr. 48 (2021)